Ngân sách căng tin giảm mạnh → chi phí vận hành giảm → Hội đồng quản trị đề xuất: gắn hệ số thưởng cuối năm với mức độ đóng góp vào việc tiết kiệm chi phí.
Nói trắng ra: tiết kiệm được càng nhiều, thì… có thể thưởng càng lớn. Còn chia sao à? Cứ đợi mà xem.
Tôi thong thả nhìn xuống, quét ánh mắt qua từng khuôn mặt đang tái nhợt: “Trước hết, tôi muốn vinh danh hai ‘anh hùng’ tiên phong trong chiến dịch giảm chi tăng hiệu suất lần này: — Thực tập sinh Lâm Phi, — Và anh Vương, phòng Marketing.”
Tôi mỉm cười, nụ cười lạnh như dao: “Nhờ hai người này hăng hái ‘hiến kế’, công ty ta mới tiết kiệm được cả núi tiền.”
Cả phòng đồng loạt xoay đầu nhìn về phía giám đốc Marketing. Mồ hôi anh ta rơi lã chã, trán sáng loáng như gương.
Tôi ra đòn kết thúc: “Hội đồng quản trị vừa yêu cầu tôi lập danh sách người đề xuất, cổ xúy và ủng hộ mạnh mẽ việc cắt giảm chi phí. Danh sách này sẽ là căn cứ chính để đánh giá hệ số thưởng cuối năm.”
Tôi dừng lại, nhướng mày, giọng sắc lẻm: “Giờ thì, ai muốn tự nhận công lao vĩ đại này nào?”
Tôi đứng dậy, quay lưng rời khỏi phòng.
Phía sau — im phăng phắc. Một tiếng thở cũng không dám phát. Tôi biết, hạt giống sợ hãi đã được gieo. Giờ chỉ chờ nó mọc rễ ăn sâu.
Những ngày sau đó, công ty bỗng bình yên đến lạ. Không còn ai dám đụng tới chuyện căng tin. Group nội bộ từ trăm tin mỗi giờ bỗng hóa thành sa mạc. Lâm Phi và Vương ca? Mất hút như chưa từng tồn tại.
Danh sách “vinh danh công thần”? Tôi không nhắc, mà họ cũng chẳng ai dám hỏi.
Nửa tháng trôi qua.
Tiếng ngáp lan khắp văn phòng. Tiểu Lý phòng kỹ thuật xin nghỉ ba ngày, bảo “choáng, hoa mắt, toàn thân rã rời”. Phòng nhân sự báo tỷ lệ đi làm muộn tăng gấp ba lần quý trước.
Thỉnh thoảng tôi đi rót nước, đều nghe vài tiếng than lọt ra từ phòng trà:
“Tôi sắp mọc lông lá đến nơi rồi, ngày nào cũng ăn cỏ, đầu óc đơ luôn.” “Hôm qua code mà thấy sao vàng bay vòng vòng trước mắt.” “Tối qua mơ thấy thịt kho tàu của căng tin cũ, tỉnh dậy thèm muốn chảy nước mắt.” “Cấm nhắc rau xà lách, nghe thôi là muốn nôn rồi.”
Ngay sau đó là những lời chửi rủa đanh thép:
“Tất cả là tại con nhỏ Lâm Phi chứ ai! Ăn chay cái con khỉ!” “Còn thằng Vương nữa! Chính miệng nó bảo ‘nếu có gì nó gánh’! Giờ mất hút như gián chạy thuốc!” “Hai đứa đó hại cả công ty! Ăn chẳng ra ăn, thưởng thì lơ lửng!”
Tôi bưng ly nước, mặt lạnh như tiền đi ngang. Tiếng người lập tức tắt phụp, cả đám cúi đầu như gà mắc mưa.
Tôi cười nhạt trong bụng — lửa đã bén, chỉ còn chờ nó cháy rụi.
Chiều hôm đó, anh Vương bị vây ngay tại bàn làm việc.
“Anh Vương! Giờ tính sao?” “Chính anh khởi xướng, nói một câu đi chứ!”
Anh ta toát mồ hôi như tắm, run run gõ tin trong group:
“Mọi người bình tĩnh! Tổng giám đốc Thẩm đang muốn thấy chúng ta chia rẽ đấy!” “Ông ta đang lấy tiền thưởng ra để khống chế chúng ta! Không thể cúi đầu được! Phải đoàn kết, phản kháng, đòi lại quyền lợi!”
Và thế là — “Chiến dịch tự cứu” thứ hai ra đời.
Họ soạn một văn bản, tên nghe trang trọng đến mức buồn cười:
“Đơn thỉnh nguyện chung về việc cải thiện suất ăn và điều chỉnh tiêu chí đánh giá thưởng cuối năm.”
4 giờ chiều, còn đúng một tiếng tan ca. Anh Vương chỉnh cổ áo, mặt tươi như hoa, cầm bản đơn bước vào văn phòng tôi.
Giọng anh ta ngọt xớt, đi kèm nụ cười giả nhân giả nghĩa: “Giám đốc Thẩm, đây là tấm lòng của toàn thể anh em.”
Anh ta nói bằng giọng hết sức cẩn thận: “Dạo này mọi người ăn suất healthy hơi lâu, cơ thể không chịu nổi, ảnh hưởng năng suất. Bọn em đã suy nghĩ kỹ, cách làm trước đúng là hơi cực đoan.”
Rồi anh ta lật bài: “Vì vậy, mong công ty xem xét khôi phục bữa ăn bình thường. Không cần 150 tệ đâu, chỉ khoảng 50 tệ miễn phí là đủ. Còn chuyện thưởng cuối năm, gắn với chuyện căng tin thì không hợp lý, không công bằng.”
Một bước lùi, để chuẩn bị đâm tới. Đơn “thỉnh nguyện” này là chiêu bài khôn ngoan: dùng danh nghĩa tập thể để xóa sạch trách nhiệm, đẩy áp lực lên tôi.
Tôi cúi đầu nhìn tờ giấy, rồi ngẩng lên nhìn anh ta — ánh mắt hắn có phần kiêu ngạo, tưởng như thắng chắc.
Tôi bật cười. Một tràng cười khẽ, nhưng sắc như dao cắt.
“Thông minh đấy,” tôi nói chậm rãi, “thông minh đến mức tưởng có thể dắt mũi cả thiên hạ.”
Ngay trước mặt anh ta, tôi nhặt tờ đơn, ngắm nghía vài giây như đang đọc thư tình, rồi bước tới góc phòng, châm lửa.
Ngọn lửa liếm dần mép giấy, cháy xèo xèo, khói bốc lên mờ mịt.
Tờ đơn biến thành tro, nhẹ như danh dự của bọn họ.
Mặt anh Vương cứng lại, giọng run rẩy: “Tổng giám đốc Thẩm… ý anh là sao?”
Tôi dựa vào bàn, khoanh tay, nhếch môi lạnh tanh: “Ý tôi là: đừng mơ trốn tội. Đây không phải giải pháp — đây là cái giá cho sự ngu si.”
Tôi nhấc điện thoại nội bộ, giọng rành rọt đến đáng sợ: “Luật sư Trương phòng Pháp chế à? Tôi, Thẩm Tiêu. Chuẩn bị hồ sơ khởi kiện — tội danh: bịa đặt, làm tổn hại uy tín thương mại. Bị đơn: thực tập sinh Lâm Phi. Tiền bồi thường: tạm thời đặt một triệu tệ.”
Anh Vương ngã khụy xuống ghế, mặt không còn giọt máu.
Tôi bình thản cúp máy, bấm sang line khác: “Phòng Hành chính, gửi toàn công ty email gấp: ‘Lựa chọn mô hình căng tin cuối cùng – Hai phương án.’ Gửi ngay.”
Rồi tôi tiến lại gần anh ta, giọng trầm thấp, nhưng từng chữ như dao cắm vào tai:
“Phương án A: Khôi phục tiêu chuẩn 150 tệ, đồ ăn chuẩn Michelin, nhân viên trả 1 tệ/bữa. Phương án B: Giữ nguyên suất healthy 20 tệ, miễn phí hoàn toàn.”
Tôi thẳng lưng, nhìn anh ta bằng nụ cười khiến người ta nổi da gà: “Bỏ phiếu bằng tên thật. Kết quả sẽ được đính kèm với bảng xét thưởng cuối năm.
Anh có 24 tiếng để chọn.”
Tôi nhìn anh ta, giọng nhẹ tênh nhưng ánh mắt đủ lạnh để cắt da:
“Anh Vương, anh là người khôn ngoan, chắc cũng hiểu rõ chứ — danh sách chọn A và danh sách chọn B này, đối với tôi, và với cả đám ngồi trên hội đồng quản trị đang nhìn chằm chằm công ty này, ý nghĩa nó khác nhau như thế nào.”
